Bir makine "akıllı" olabilir mi?
Hesap makinesi çok hızlı işlem yapar ama ona akıllı demeyiz; çünkü yalnızca kendisine öğretilen kurallara uyar. Yapay zekâ ise bilgisayarların, normalde insan zekâsı gerektiren işleri yapabilmesini sağlayan bilim ve teknoloji alanıdır: görmek, duymak, dili anlamak, öğrenmek ve karar vermek gibi.
Yapay zekâ her yerde
- Yüz tanıma: Telefonun yüzünüzü tanıyarak kilidi açması
- Öneri sistemleri: Video ve müzik uygulamalarının "bunu da sevebilirsin" önerileri
- Sesli asistanlar: Konuşmanızı yazıya çevirip soruya yanıt vermesi
- Çeviri: Bir tabeladaki yabancı dildeki yazıyı kamerayla çevirmek
- Harita uygulamaları: Trafik verisine göre en hızlı yolu bulmak
- Spam filtresi: İstenmeyen e-postaları otomatik ayırmak
Dar yapay zekâ ve genel yapay zekâ
| Dar (zayıf) yapay zekâ | Genel (güçlü) yapay zekâ |
| Tanım | Belirli bir işte uzmanlaşmış sistem | İnsan gibi her alanda düşünüp öğrenebilen sistem |
| Örnek | Satranç programı, yüz tanıma, çeviri | Henüz yok; bilim insanları tartışıyor |
| Bugün | Kullandığımız tüm yapay zekâlar bu türdendir | Bir araştırma hedefi |
Satrançta dünya şampiyonunu yenen bir program, size bir sandviç tarifi veremez. Bugünkü yapay zekâlar çok güçlü olabilir ama hepsi belirli işler için tasarlanmıştır.
Yapay zekâ nasıl "öğrenir"?
Geleneksel programlarda kuralları biz yazarız. Yapay zekânın önemli bir kolu olan makine öğrenmesinde ise bilgisayara çok sayıda örnek gösteririz; o da örneklerdeki kalıpları kendisi bulur. Binlerce kedi ve köpek fotoğrafı gören bir model, daha önce hiç görmediği bir fotoğrafın kedi mi köpek mi olduğunu tahmin edebilir.
Etkinlik: Evimizdeki yapay zekâlar
- Bir gün boyunca karşılaştığınız yapay zekâ örneklerini not edin (telefon, televizyon, araba, internet).
- Her örnek için yapay zekânın hangi insan yeteneğini taklit ettiğini yazın: görme, duyma, dil, karar verme.
- Sınıfta listeleri birleştirip en çok karşılaşılan yeteneği belirleyin.
Konuyu pekiştir
3 soruluk kısa test. Bir seçeneğe dokunduğunuzda doğru cevap ve açıklaması görünür.
-
Aşağıdakilerden hangisi bir yapay zekâ uygulamasıdır?
Yüz tanıma, görme yeteneğini taklit eden bir yapay zekâ uygulamasıdır.
-
Bugün kullandığımız yapay zekâ sistemleri hangi türdendir?
Bugünkü sistemler belirli işlerde uzmanlaşmış dar yapay zekâdır.
-
Makine öğrenmesinde bilgisayar nasıl öğrenir?
Model, gösterilen örneklerdeki kalıpları bulur.