Üretken yapay zekâ nedir?
Şimdiye kadar gördüğümüz yapay zekâlar çoğunlukla tanıyor ve sınıflandırıyordu: "Bu bir kedi." Üretken yapay zekâ ise yeni içerik üretir: bir hikâye, bir görsel, bir melodi ya da bir kod parçası. Bu araçlar çok büyük miktarda metin ve görselle eğitilmiştir ve bir sonraki kelimeyi ya da pikseli tahmin ederek içerik oluşturur.
İyi bir komutun dört ögesi
Üretken yapay zekâya verdiğimiz talimata komut (prompt) denir. Komut ne kadar açık olursa sonuç o kadar iyi olur.
| Öge | Soru | Örnek |
| Görev | Ne istiyorum? | "Bir bilgi kartı hazırla" |
| Bağlam | Kimin için, ne amaçla? | "5. sınıf öğrencileri için, algoritma konusunu tekrar etmek amacıyla" |
| Biçim | Sonuç nasıl görünmeli? | "5 maddelik liste hâlinde, her madde tek cümle" |
| Sınırlar | Nelerden kaçınılmalı? | "Teknik terim kullanma, günlük hayattan örnek ver" |
Zayıf komut: "Algoritma anlat."
Güçlü komut: "5. sınıf öğrencilerine algoritmayı anlatan, günlük hayattan örnekler içeren, 5 maddelik ve her maddesi tek cümle olan bir tekrar kartı hazırla."
Ödevlerde yapay zekâ: dürüstlük kuralları
- Düşünmeyi devretme: Yapay zekâyı fikir almak, takıldığın yeri anlamak ve hatanı bulmak için kullan; ödevi senin yerine yapması için değil.
- Kullandığını belirt: Bir çalışmada yapay zekâdan yararlandıysan bunu ve nasıl kullandığını açıkça yaz.
- Kontrol et: Üretilen bilgileri güvenilir kaynaklardan doğrula; yapay zekâ uydurma bilgi üretebilir.
- Öğretmeninin kuralına uy: Bazı ödevlerde yapay zekâ kullanımı serbest, bazılarında yasak olabilir.
Güvenli kullanım
- Ad-soyad, adres, okul, telefon ve fotoğraf gibi kişisel bilgileri yapay zekâ araçlarına yazma.
- Pek çok aracın kullanım koşullarında yaş sınırı vardır ve 18 yaş altındakiler için veli izni istenebilir. Bir aracı kullanmadan önce yaş sınırını ailenle birlikte kontrol et.
- Başkalarının fotoğraflarını ya da seslerini izinsiz olarak yapay zekâ araçlarında kullanma.
Etkinlik: Komut atölyesi
- Öğretmen, sınıf hesabıyla açılmış bir üretken yapay zekâ aracında aynı konu için önce zayıf, sonra güçlü bir komut yazar.
- Öğrenciler iki sonucu karşılaştırıp güçlü komuttaki hangi ögenin farkı yarattığını belirler.
- Gruplar kendi seçtikleri bir konu için dört ögeyi içeren bir komut yazar ve kâğıt üzerinde birbirlerinin komutlarını değerlendirir.
Not: Bu etkinlik, öğrencilerin kişisel hesap açmasına gerek kalmadan öğretmen ekranı üzerinden yürütülecek şekilde tasarlanmıştır.
Konuyu pekiştir
3 soruluk kısa test. Bir seçeneğe dokunduğunuzda doğru cevap ve açıklaması görünür.
-
Üretken yapay zekâyı diğer yapay zekâlardan ayıran özellik nedir?
Üretken yapay zekâ metin, görsel, ses gibi yeni içerikler oluşturur.
-
Aşağıdakilerden hangisi iyi bir komutun ögelerinden biri değildir?
Belirsiz komutlar belirsiz sonuçlar üretir.
-
Bir ödevde yapay zekâdan yararlandıysan ne yapmalısın?
Akademik dürüstlük, yapay zekâ kullanımını açıkça belirtmeyi gerektirir.